İLK DEFA YAYINLANDIĞI 2003 YILINDAN BERİ

İş dünyasının en önemli listelerinden biri olarak kabul edilen “İHRACAT 1000”, ihracatın ekonomi içindeki payının artmasıyla her geçen yıl daha da fazla ses getirmeye başladı. 1980’li yıllarda Türkiye’de ihracat denilince akla küçük ve orta ölçekli tekstil firmaları gelirdi. 1990’larda sanayinin hızlı gelişmesi ve çeşitlenmesiyle bu algılama değişti. Zira 2000’li yıllardan itibaren ihracatla adı daha çok anılan firmalar büyük otomotiv ve elektronik üreticileri olmaya başlamıştı. İhracat 1000 listesinin yayınlanmaya başladığı ilk yıllarda zirve GİSAD’ındı. Hazır giyim firmalarının ihracatını yapan GİSAD’la beraber GSD de hepi ilk 10 büyük ihracatçı firma arasında yer aldı. Ancak bu durum çok uzun sürmedi ve zirve otomotivcilerin eline geçti. Toyota iki yıl üst üste ihracat şampiyonu oldu.

İlk 10’da neler değişti?

Hazır giyim ihracatı yapan iki büyük dış ticaret firması ilk 10’daki yerlerini hala koruyorlar ama diğer firmaların dördü otomotiv, ikisi elektronik, diğer ikisi de kimya ve demir-çelik sektöründen. İhracatın hızlı dönüşümü ile 2006’da ihracatın zirvesi de ilk 10’daki tek kimya şirketi olan Tüpraş’ın eline geçti. Tüpraş 2005’te dördüncü sıradayken 2006 yılında zirveye çıktı. Bu hızlı yükselişin en büyük sebebi petrol fiyatlarındaki artış olsa da sadece petrol fiyatlarıyla açıklamak Tüpraş’a haksızlık olur. Daha özelleştirme öncesinde sürdürülebilir büyümeyi sağlamak için büyük yatırımlara girişen Tüpraş, Koç Holding aldıktan sonra bu yatırımların meyvelerini toplamaya başladı. İhracatını sadece bir yılda 1,1 milyar dolardan fazla artırarak 3 milyar doların üzerine çıkardı.

2005’in ihracat şampiyonu Toyota 2,5 milyar doların biraz üzerinde bir ihracatla ikinciliğe geriledi. İkinci sıradaki Vestel, ihracat artışı (yüzde 4,7) diğer firmalara göre yavaş kaldığı için iki sıra gerileyerek 2006 yılını dördüncü kapattı. İlk 10 firmanın Tüpraş’tan sonra en iyi ihracat parformansı gösteren şirket; Oyak Renault ise yüzde 53 ihracat artışıyla bir sıra yükseldi ve beşinci sıraya yerleşti. Beşinci sıradaki GİSAD ise hazır giyim ihracatındaki yavaşlama ve sektörel dış ticaret şirketlerinin KDV indirimi sonrası cazibesinin azalmasından dolayı bir sıra geriledi. İlk 10’da yerini koruyabilenler ise Koç Grubu’nun otomotiv şirketleri oldu. Üçüncü sıradaki Ford Otosan da yedinci sıradaki Tofaş da yerlerini korurken Tofaş’ın ihracat artışının yüzde 41 ile Ford Otosan’ın yüzde 18’lik seviyesinin çok üzerinde olduğunun altını çizelim. Arçelik ise yüzde 21 ihracat artışıyla bir sıra yükselerek sekizinci sıranın sahibi olduğunun altını çizelim. Sekizinci sıranın eski sahibi GSD Dış Ticaret ise ilk 10 firma içerisinde ihracatı gerileyen tek firma olarak yüzde 11 ihracat düşüşüyle onuncu sıraya geriledi. İlk 10’a ilk defa giren demir-çelik ih…

Turkishtime 56, 57 Temmuz 2007

(Kaynak: Turkishtime 56, 57 Temmuz 2007)